Recensie: Een maar anders

Dit is de volledige versie van de recensie die verscheen in nr 1-2013 van het Gemeenteblad van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Amsterdam.

ALLE VERSCHILLEN OVERBOORD, WANT WE ZIJN ÉÉN IN CHRISTUS.

door: Tony Lindijer

Het is een ongekend waardevol initiatief om twintigers en dertigers aan het woord te laten over hun visie op de toekomst van de kerk. De zestien auteurs,  acht vrouwen, acht mannen, zijn allemaal actief over de kerkmuren heen en hebben hun werkkring in zeer uiteenlopende gebieden. Zij benadrukken hoe belangrijk het is om alle verschillen en denominaties nu eens achter ons te laten – het zegt de komende generaties absoluut niets meer – en ons te richten op wat ons verbindt.

Een maar anders

Hoop van de netwerkgeneratie

De samensteller van deze bundel is Martijn Arnoldus, jarenlang kerkenraadslid van de Ev.-Luth. Gemeente Haarlem-Beverwijk en nog steeds trouw bezoeker en betrokken lid van Brandpunt Haarlem. Hij stelt in zijn inleiding dat de ontkerkelijking in de afgelopen eeuw nergens ter wereld zo hard is gegaan als in Nederland, maar dat tegelijkertijd de kerk een enorme veerkracht vertoont. De veelkleurigheid van de kerk neemt toe. Weliswaar kunnen de verschillen niet zomaar weggepoetst worden, maar hoopgevend is dat de auteurs in elkaar herkennen oprechte volgelingen van Jezus Christus te zijn en behoren tot de netwerkgeneratie die zoekt naar de sterke verbindingen die de kerk nu nodig heeft. Zeven thema’s komen aan de orde, te weten missie, culturen, nieuwe expressies, tradities, generaties, participatie en persoonlijke ontmoeting.

Zo stelt een van de auteurs dat de kerk niet behoort aan missie ten doen, de kerk is missie, deze behoort tot haar wezen. Traditie kan een enorme ballast zijn, die de generatie twintigers en dertigers wat gemakkelijker kunnen afwerpen dan de generatie 65+ bijvoorbeeld. Aan de andere kant is het begrip traditie van belang voor de oecumene, het kennen van je eigen traditie waardevol om van daaruit ook je te kunnen verdiepen in andere tradities, om in alle openheid tot geloofsverdieping te komen, is de visie van andere auteurs.

Smaak en zuil

Het heeft geen zin alsmaar te roepen dat de jeugd niet in de kerk komt. Veel belangrijker is de relatie die je met mensen aangaat, het contact dat je maakt, het samen iets doen of je tussen de mensen begeven. Daarbij moet je geen krampachtigheid vertonen in het behouden van je eigen ‘smaak’. Het opgroeien in de smaak van de eigen ‘zuil’ kan belemmerend zijn om andersdenkenden te accepteren. Het is in ieder geval een uitdaging de komende generaties in de kerk te laten participeren. Hoe ga je om met de generatiekloof en de gigantische diversiteit?  De ervaring van de pioniers op gebied van het slechten van muren is dat je expliciet bent in het benoemen van je denominatieve identiteit, en tegelijkertijd het oecumenische impliciet, vanzelfsprekend laat zijn. Wat betreft de continuïteit van dergelijke ontwikkelingen is het nodig elkaar niet los te laten. Niet alles gaat even gemakkelijk, er zijn nog veel hobbels te nemen. Ook daarover zijn sommige auteurs duidelijk. De ontdekking van het gebed, en de gebedsruimte die daarvoor werd gecreëerd geven een extra dimensie aan de persoonlijke ontmoeting met elkaar en met God.

Met opgeheven vinger

De bundel is fraai vormgegeven. Iedere bijdrage begint met een foto van de auteur met opgeheven vinger: zij of hij gaat iets belangrijks zeggen, maar het gebeurt wel met een kwinkslag en niet op een dogmatische manier.

Ten slotte besluit Martijn Arnoldus met de ‘doealoog’ in plaats van de ‘dialoog’. Begin eens met de praktijk: nodig iemand uit je straat of buurt voor een kopje koffie of een maaltijd. Gastvrijheid aan huis is belangrijk om even los van al die kerkelijke tradities en om tot de kern te komen.

Dit boek boordevol ideeën is vanuit de praktijk geschreven, dicht op de ervaring van de zestien auteurs in hun specifieke werkveld. Samen vormen deze auteurs een  gelegenheidscollectief dat zich onder dezelfde naam als het boek (‘Een maar anders’) presenteert en waarover meer op de website http://www.eenmaaranders.nl te vinden is en ook op Facebook http://www.facebook.com/eenmaaranders .

Martijn Arnoldus (samenstelling), Een maar anders. De volgende generatie en de toekomst van de kerk, 2012 Ark Media Amsterdam. Prijs: 17,50 €.

 

 

23/10: Vernieuwing van onze kerk

  • Hoe staat het er voor met onze kerkelijke gemeente?
  • Wanneer? Zondag 23 oktober, direct na de dienst, van ca. 11:15 – 12:15 uur
  • Waar? In de kerkzaal van de Lutherse Kerk Haarlem
  • Voor wie? Iedereen. De kinderen hebben hun eigen programma

In het najaar van 2010 kwamen we na de dienst op zondag een aantal keren bij elkaar om te brainstormen over de toekomst van onze kerk. Daarbij gebruikten we het boek van de Anglicaanse voorganger Robert Warren, die in Engeland had ontdekt dat kerken die groeien bijna nooit expliciet naar groei op zoek zijn. Hij geeft er dan ook de voorkeur aan te spreken over ‘gezonde gemeente’. We namen onszelf eens goed onder de loep, en de resultaten daarvan leverden positieve punten op, en punten die voor verbetering vatbaar zijn. Vooral kwamen er veel ideeën en enthousiasme op. De kerkenraad besloot om niet via een top-down benadering te gaan uitstippelen hoe opvolging gegeven zou worden aan die ideeën en het enthousiasme. In plaats daarvan werd het aan de gemeenteleden zelf over gelaten om dingen op te pakken – individueel of gezamenlijk.

Inmiddels zijn we een jaar verder. Een goed moment om met elkaar te kijken of en zo ja wat er in het afgelopen jaar is gebeurd, veranderd en hoe het met het enthousiasme staat. We gaan niet opnieuw hetzelfde traject door, maar zullen ons wel weer expliciet de vraag stellen waar we als kerkelijke gemeente staan en hoe het met onze dromen voor de kerk staat.

Op zondag 23 oktober is er daarom een korte dienst en nemen we daarna nog een uur om samen op het afgelopen jaar terug, en naar de toekomst vooruit te kijken. Iedereen is welkom. Ook gasten en toevallige voorbijgangers. De kinderen gaan, net als vorig jaar, in hun eigen bijeenkomst aan de slag met de vernieuwing van onze kerk.

Impulsdag Luthers A’dam en Haarlem

Al enige tijd is er sprake van intensivering van samenwerking tussen Luthers Amsterdam en Luthers Haarlem. Op zaterdag 8 oktober 2011 vullen de kerkenraden van beide gemeenten voor het eerst samen een ‘impulsdag’ in. Tijdens de impulsdag is het centrale thema ‘Zonder blikken of blozen’. We zullen niet zo gemakkelijk zeggen dat we ‘zonder blikken of blozen’ het Evangelie verkondigen. Wat weerhoudt ons eigenlijk om frank en vrij het goede nieuws te vertellen? Welke schroom (= vrees) moeten wij overwinnen in onze ontmoeting met mensen en groepen? Bij onszelf? Bij degenen die wij ontmoeten? Bij en ten opzichte van de wereld om ons heen? Tegelijkertijd zullen we ons afvragen welke ‘best practises’ in Jezus’ gang op aarde, in Luthers bestaan en in de geschiedenis van de (Lutherse) kerk ons kunnen inspireren en helpen om onze schroom te overwinnen.

De kerkenraden (in Amsterdam kennen ze daarnaast ‘brandpunten’, een soort wijkgemeenten) zullen eigen ervaringen en ideeën uitwisselen. Maar we gaan ook in gesprek met een gast van buitenaf: ds. Arjan Markus, die als missionair predikant verbonden is aan de Protestantse wijkgemeente Jacobikerk in Utrecht. Van zijn hand verscheen eind 2010 het boek ‘Adieu God’. Een boek voor mensen die niet alles zeker weten, die een gesprek durven aangaan over de mogelijkheden en onmogelijkheden om tegenwoordig nog in een persoonlijke God te geloven. Het boek is voor een groot deel gebaseerd op gesprekken die Markus ook echt gevoerd heeft. Met welwillende (vaak hoogopgeleide) sceptici maar ook met gelovigen.

De impulsdag past mooi in de vernieuwingsprocessen die zowel in Amsterdam als in Haarlem op gang zijn gekomen. De uitkomsten zullen we op zondag 23 oktober bij de vernieuwingsbijeenkomst meenemen als we met zijn allen stil staan bij wat er het afgelopen jaar is gebeurd.

 

 

 

 

Dromen over de toekomst van de kerk

Wat gebeurt er over tien jaar in de Lutherse kerk in Haarlem? Bestaat er nog een gemeenschap van mensen die samenkomt in de naam van Jezus? Waar zijn wij, onze kinderen of kleinkinderen allemaal over tien jaar?

Tijdens vier zondagen in oktober en november zijn we samen in gesprek gegaan over onze plek als kerk in Haarlem, over wat God van ons vraagt, over onze dromen en talenten. Op sommige punten blijken we buitengewoon positief naar onszelf te kijken. Als het gaat om ruimte bieden aan iedereen, het leven als echte gemeenschap, het onder ogen zien van de kosten van verandering en het inperken van de dingen die we doen (niet alles willen), neigen we onszelf hoge cijfers te geven. Maar op andere punten blijken we kritisch te zijn. Hoe bezield is onze gemeente door geloof? Zijn we veel op zoek naar wat God wil in en met onze levens? En richten we onze blik wel voldoende naar buiten? Drie vragen waarop de scores die we onszelf gaven, een stuk lager zijn uitgevallen.

Voor de een was het misschien een verwachte uitkomst. Voor de ander een grote verrassing. Hoe dan ook, een beetje zelfreflectie bleek voldoende aanleiding voor levendige en enthousiaste onderlinge gesprekken, die tal van ideeën opleverden. Zoveel dat het des te belangrijker is om ons af te vragen waarom we eigenlijk kerk zijn. Vanuit welke grond willen we dingen ondernemen? Voelen we ons geroepen, en zo ja, waartoe?

Onze dromen

Uit de gesprekken is, kort samengevat, het volgende beeld naar voren gekomen van onze gemeente:

  • Een open (t)huis: We zien onszelf graag als een open, gastvrije gemeenschap waar iedereen welkom is, en waar we met zorg naar elkaar omkijken. Een plek waar je thuiskomt, waar je bescherming en geborgenheid vindt en waar het gezellig is.
  • Ingebed in de kerk van alle eeuwen: De Lutherse traditie (met name liturgie) wordt sterk gewaardeerd, maar tegelijk wordt die soms als gesloten en lastig te begrijpen ervaren voor zowel gasten als gemeenteleden. Dat kan een drempel zijn voor gasten om terug te komen, en voor kinderen om zichzelf met de kerk te identificeren.
  • Waar veel kan, maar niet alles nodig is: Er wordt ruimte geboden aan gemeenteleden om met eigen initiatieven te komen. We proberen ruimte voor elkaar te scheppen om mens te zijn onder de mensen. Tegelijkertijd vinden we vrijwel eenstemmig dat we onze activiteiten wel binnen de perken moeten houden.

Uit de dromen die we gedeeld hebben komen nog wel wat aanvullingen op het hierboven geschetste beeld naar voren, die voor een groot deel zijn terug te voeren op de kenmerken waarop de score niet zo hoog is uitgevallen:

  • Een gemeenschap door de week heen. Onze gemeente als een gemeenschap die niet hoofdzakelijk op zondagmorgen bijeenkomt, maar de hele week door als gemeenschap functioneert. De zondagmorgen kan daarin, als de gemeente rond een geopende Bijbel samenkomt, wel het belangrijkste “oplaadmoment” zijn. Een gemeenschap die op verschillende manieren en plekken bijeenkomt en “die aanvoelt als een grote familie”.
  • Een gemeenschap die oog en waardering heeft voor ieders talent. Onze gemeente als een gemeenschap die weet wat de talenten van haar leden zijn, die talenten ook aanspreekt en stimuleert: “mensen die samenkomen en hun talenten bundelen om het verschil te maken”.
  • Een gemeenschap die leeft vanuit de bron, die zich richt op Jezus. Een gemeenschap van mensen die weten “dat zij uit genade alleen kunnen leven” en die zich oefent in geloof. Een gemeenschap die zich actief uitstrekt naar God, geen schroom voelt om van haar geloof te getuigen en waar “de harten van gemeenteleden steeds dichter bij Jezus komen”.
  • Een gemeenschap met een missie. Een gemeenschap die zich geroepen voelt om buiten haar eigen “veilige haven” het verschil te maken. Waar mensen als leerlingen van Jezus zich bij elkaar opladen om individueel én samen de buitenwereld in te trekken. Een gemeenschap die “met getuigenis en activiteiten midden in de samenleving staat, waarmee we jongeren, behoeftigen zoals verslaafden en gestraften weten te bereiken.”

De toekomst tegemoet

Aan concrete ideeën ontbrak het niet. Een (onvolledig) lijstje van de meest genoemde en/of meest opmerkelijke voorstellen:

  • Eetcafé: samen eten en koken, zowel voor onze eigen gemeente als voor anderen (de buurt bereiken).
  • Kinderen hebben de toekomst: we moeten meer aandacht besteden aan het bereiken van de kinderen (zang, spel e.d.).
  • Een talentenbank: inventariseren van mankracht en talenten.
  • De kerk open door de week: met zang/gebed/meditatie/licht/stilte/Taizé-avonden.
  • Elkaar meer complimenten geven.
  • Positief over Jezus vertellen.
  • Meer aanbieden voor ondersteunen groeien in persoonlijke geloofsbeleving (gebed, meditatiesamenkomsten, groeigroepen, ‘Genesisdieet’).
  • Een verdieping boven op het Jeugdlokaal bouwen.
  • Zoeken naar manieren om de betekenis van de liturgie beter duidelijk te maken voor gasten én gemeenteleden.
  • Met enige regelmaat diensten die het normale patroon doorbreken (maar bestaande liturgie verder zo veel mogelijk in stand houden).
  • Meer diaconale inbreng in de erediensten (diaconale projecten/activiteiten).
  • Herstart 55+-groep.

Wie pakt het op?

Talent was meer dan eens onderwerp van gesprek. We zijn allemaal begiftigd met talenten, en die mogen we in de kerk benutten. Het is dan ook niet aan de kerkenraad om nu alle input te verwerken en dan een beleidsplan of iets van gelijke strekking te schrijven. We zijn allemaal aan zet. Natuurlijk zijn er zaken die de kerkenraad gaat oppakken – zoals de samenwerking met Amsterdam. Daar wordt in de komende bijeenkomsten van de kerkenraad over verder gesproken. Maar het belangrijkste is dat we als gemeente allemaal mogen bouwen aan onze toekomst. Voel de vrijheid om initiatieven op te pakken en elkaar daarin op te zoeken. De kerkenraad zal proberen daarbij zoveel mogelijk te ondersteunen.

We sloten de vooralsnog laatste bijeenkomst af met het zingen van Gezang 314: “U die gelooft, verheugt u samen, ’t is God, die trouw zijn kerk bewaart!” Een machtige belofte!

  • De top 6 van de kinderen

  1. Een andere ruimte voor de kinderkerk als dat mogelijk is.
  2. Meer speciale activiteiten voor de kinderen (in de kinderkerk).
  3. Twee keer per jaar een jeugddienst (door en voor de jongeren).
  4. Meer film, internet en ander beeldmateriaal.
  5. Meer afwisseling in (de uitwerking van) activiteiten.
  6. Één keer per jaar bowlen met de kinderkerk.

Onze toekomst volgens de kinderen

In het kader van het vernieuwingsproject ‘Gezonde Gemeente’ zijn ook de kinderen van de kinderkerk op vier zondagen hard bezig met de toekomst van onze kerk. Op 7 november was al de derde bijeenkomst. De kinderen hebben zich op een heel beeldende manier beziggehouden met de vraag “Wat willen wij graag in de kerk zien?” Het resultaat, een grote poster met allerlei ideeën van de kinderen, staat hieronder afgebeeld. Afgebeeld zijn onder meer de Heilige Geest, hulp aan anderen, een Lutherreis, blijheid en vrolijkheid, en vooral veel kinderen. De volwassenen zijn in hun eigen bijeenkomst verder gegaan met de groepsgesprekken over kerk-zijn. De uitkomsten daarvan volgen nog.

Op zondag 14 november is de vooralsnog laatste bijeenkomst over de toekomst van onze kerkelijke gemeente, direct aansluitend op de zondagse viering. Van harte welkom!

Deze website gebruikt cookies Info »

Europese wetgeving verlangt dat de volgende informatie aan u kenbaar wordt gemaakt:

Deze website maakt standaard gebruik van cookies om zo optimaal mogelijk te functioneren. Door op 'Accepteer' te klikken of deze site verder te bekijken stemt u daarmee in. Stemt u niet in, verander dan de cookie-instellingen van uw browser.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluit (close)