Onze ouderenpastor volgde begin 2009 de cursus ‘Lutherana’, over de ins en outs van Luther, zijn leven, gedachten en de van de traditie die haar naam aan hem ontleent. In negen ‘posts’ komen de belangrijkste onderwerpen uit de cursus voorbij. In deze post: Luther in het klooster.

Om meer inzicht te krijgen in de persoon Maarten Luther en zijn theologie bezocht ik in de maanden januari tot en met maart de cursus Lutherana in de Augustanakerk in Amsterdam. Ik ben daar nogal enthousiast over en ik heb dat geuit tegenover enkelen in de kerk. Zij vroegen mij een impressie te schrijven van deze cursus. Graag voldoe ik aan dit verzoek. Het is echter niet eenvoudig, omdat het om veel lessen gaat en om een grote hoeveelheid lesmateriaal. De onderwerpen waren zeer divers: Luther en de middeleeuwse tradities, het Oude Testament, Luthers theologie, Luther en Nederland historisch, Lutherse liturgie, Lutherse belijdenisgeschriften, Luthers theologie in zijn liederen en tot slot Luther en Calvijn.Het was een zeer interessante en pittige cursus. Ik wil over zo negen verschillende onderwerpen een korte blogpost schrijven met als uitgangspunt dat het voor mij nieuw was en/of bijzonder.

Luther in het klooster
Maarten Luther betrad het klooster, omdat hij met allerlei vragen zat betreffende het geloof. Luther kwam in aanraking met verschillende tradities zoals de scholastiek en de kerkvaders. De antwoorden vond hij niet in de scholastiek, waar het om het hoofd, het verstand ging. Bij hem ging het om het hoofd èn het hart, verstand èn gevoel. Dat vond hij bij de kerkvader Bernardus van Clervaux . Hij kwam in aanraking met de Bijbel. In de eerste plaats door de dagelijkse kloosterroutine. Tijdens de getijdengebeden werden voortdurend psalmen gelezen. Over die ervaring zei hij: “Wie de psalm in zijn hart ervaart, ervaart God.”

Als theologiestudent bestudeerde Luther de gehele Bijbel. Naast het bestuderen van de teksten ging het bij hem ook steeds om de vraag: “Wat is de waarheid voor mij persoonlijk?” Ook was hij op zoek naar de genadige God. Deze genadige God kwam hij tegen in de Romeinenbrief. In het klooster ontdekte Luther de grote waarde van de Bijbel. Alleen het Woord van God werd voor hem bepalend (sola scriptura) en niet het woord van de paus.