Cantate op Goede Vrijdag

Geplaatst op 23-03-2010 door Klaas Koelewijn

Op Goede Vrijdag herdenken wij het lijden van Christus. Christus die door zijn sterven de mensheid verlost van haar schuld. Tijdens deze gezamenlijke viering op 2 april wordt de cantate ‘Jesu meines Lebens Leben’ geschreven door Buxtehude (1637-1707) uitgevoerd. Deze cantate verhaalt over Jezus’ lijden en besluit elk couplet met een dankbetuiging.

De strofen zijn gebaseerd op het gelijknamige passiegezang uit de bundel ‘Geistlichen Lieder’ van E. Chr. Homburg. In het Liedboek voor de Kerken is van deze tekst een vertaling te vinden van J.W. Schulte Nordholt (Gezang 182). In de eerste maten van de aria wordt de oorspronkelijke melodie van W. Fabricius in de sopraanpartij geparafraseerd. Buxtehude schreef dit werk als zogenaamde ‘chaconne’, een repeterend basthema van acht noten. Het repeteren van het thema refereert aan de tekst ‘tausendmal… Dank’.

Boven dit thema, dat in totaal 41 keer klinkt, is de tekst van het lied met verschillende stemmen en combinaties uitgewerkt als een reeks variaties. De cantate opent met een Sinfonia, die het karakter van de compositie inleidt. In de chaconne verbindt het orkest de koorvariaties met fijnzinnige ritornellen. Buxtehude slaagt erin woorden als ‘Wunden schlagen, ‘Plagen,’ ‘Dornen,’ and ‘Zittern’ door middel van retorische technieken beeldend te verklanken. De muziek van deze aria gaat, evenals haar tekst, rechtstreeks tot het hart, en mag vanwege haar ontwapenende schoonheid gerekend worden tot één van de mooiste werken van de componist. De cantorij en strijkers ensemble staan onder leiding van Klaas Koelewijn..

Jesu meines Lebens Leben

1.

Jesu, meines Lebens Leben,
Jesu, meines Todes Tod,
der du dich vor mich gegeben
in die tiefste Seelennot
in das äußerste Verderben,
nur daß ich nicht möchte sterben:
tausend, tausendmal sei dir,
liebster Jesu, Dank dafür.

2.

Du, ach! Du hast ausgestanden
Lästerreden, Spott und Hohn,
Speichel, Schläge, Strick und Banden,
du gerechter Gottessohn,
nur mich Armen zu erretten
von des Teufels Sündenketten:
tausend, tausendmal sei dir,
liebster Jesu, Dank dafür.

3.

Du hast lassen Wunden schlagen,
dich erbärmlich richten zu,
um zu heilen meine Plagen,
um zu setzen mich in Ruh;
ach, du hast zu meinem Segen
lassen dich mit Fluch belegen:
tausend, tausendmal sei dir,
liebster Jesu, Dank dafür.

4.

Man hat dich sehr hart verhöhnet,
dich mit grossem Schimpf belegt,
gar mit Dornen angekrönet;
was hat dich dazu bewegt,
daß du möchtest mich ergötzen,
mir die Ehrenkron aufsetzen:
tausend, tausendmal sei dir,
liebster Jesu, Dank dafür.

5.

Ich, ich danke dir von Herzen,
Jesu, vor gesamte Not,
vor die Wunden, vor die Schmerzen,
vor den herben, bittern Tod,
vor dein Zittern, vor dein Zagen,
vor dein tausendfaches Plagen:
tausend, tausendmal sei dir,
liebster Jesu, Dank dafür. Amen.

2 reacties op “Cantate op Goede Vrijdag”

  1. Chr. Burger zegt:
    07-04-2010 om 10:51 uur

    Prachtig, dat op deze wijze een ieder gelegenheid krijgt de volle tekst die hoort bij de cantate van Buxtehude rustig te lezen!
    Kleinigheidje:
    In de plaats van “Seenot” gelieve men te lezen: “Seelennot”.

  2. Webredactie zegt:
    07-04-2010 om 13:01 uur

    Scherp. Is meteen aangepast.

Laat een reactie achter