Jesus was a fisherman’s friend

Boekrecensie. Het nieuwste boek van Paul Abspoel nodigt uit tot recenseren. Het ligt in de winkel namelijk ingeseald op de boekentafel, waardoor je als potentiële koper via andere weg een inkijkje in de inhoud moet krijgen. Een korte inspectie van het met het boek meegesealde zakje Fisherman’s Friend leert dat de eerste druk uiterlijk 2014 verkocht moet zijn. Dan zijn de snoepjes over hun houdbaarheid heen.

58 ontmoetingen…

Dat geldt niet voor de inhoud van het boek. In 58 korte hoofdstukjes zet Paul Abspoel zijn overdenkingen, aanmoedigingen en verwondering neer bij korte passages uit het evangelie van Johannes. Het boek leest gemakkelijk. Gemiddeld drie hoofdstukken per Fisherman’s Friend, zodat het meegeleverde zakje ruim voldoende is om het boek uit kunnen lezen.

In de passages die Paul Abspoel naar voren haalt staat telkens een ontmoeting centraal die Jezus heeft met de mensen uit zijn omgeving. Armen, rijken, weduwen, boeren, vissers, geestelijk leiders, hoeren, bezetters. Alles en iedereen komt voorbij. Telkens vraagt Paul Abspoel zich af hoe Jezus met die mensen omgaat. En meteen in een van de eerste hoofdstukken zet hij een ‘modern’ misverstand opzij: Jezus is niet lief-ig. “We hebben van Jezus een doetje gemaakt”, schrijft hij, maar Johannes begint met een heel ander beeld: een stoere, krachtdadige Jezus die het Tempelplein in Jeruzalem leeg veegt (Joh. 2: 15-16). Het hele boek door waakt Paul Abspoel ervoor om niet alleen de vriendelijke woorden van Jezus te horen. Juist in ontmoetingen is Jezus vaak scherp en confronterend.

…in het evangelie van Johannes

Op het eerste gezicht is Jesus is a fisherman’s friend typisch zo’n boek voor de verloren momenten in de trein of wachtkamer. Even tussendoor. Snel uit. Maar het aardige van Paul Abspoels insteek is dat de nadruk op ontmoetingen de bij velen bekende Bijbelteksten op een nieuwe, heel persoonlijke manier tot leven brengen. Dat hij uitgerekend het evangelie van Johannes als basis gebruikt, brengt de kracht van die insteek alleen maar sterker naar voren. Van de vier evangeliën wordt die van Johannes over het algemeen gezien als het meest lastig geschreven. Bij Johannes zijn lange monologen te vinden en de uitwerking van theologische thema’s in het vierde evangelie is al eeuwen voer voor breedsprakige theologen. Wie nog niet zo bekend is met de evangeliën wordt meestal afgeraden om bij Johannes te beginnen. Paul Abspoel laat zien dat het anders kan. Jesus was a fisherman’s friend nodigt uit om voor je te zien wat in de tekst wordt beschreven en om het mee te beleven. Vanuit Jezus’ perspectief en vanuit het oogpunt van de mensen die hij op zijn pad tegenkwam.

Paul Abspoel (2011) Jesus was a fisherman’s friend. Ark Media, Amsterdam. ISBN: 9789033819681. http://vrijspraak.wordpress.com

Het boek wordt op donderdag 24 november door Paul Abspoel gepresenteerd in de BijbelIn in Haarlem.

Kijken naar de Heer. Met Jos Douma

Boekrecensie. Aan een (Twitter)verzoek voor een recensie van een bevriende stadsgenoot geven we natuurlijk graag gehoor. Nog geen kilometer is de hemelsbrede afstand tussen de Haarlemse Lutherse Kerk en de Fonteinkerk (Gereformeerde Kerk vrijgemaakt) waar Jos Douma predikant is. De theologische afstand tussen beide kerkelijke tradities is vanouds veel groter. Maar Jos Douma weet hoe hij moet schrijven om alle afstanden te overbruggen. Of beter gezegd, over wie. Jezus.

In Kijken naar de Heer. Veranderen door zijn schoonheid maakt Jos Douma de lezer deelgenoot van zijn favoriete Bijbeltekst. Ik heb er zelf altijd wat moeite mee om over een favoriete tekst te spreken. Ook teksten die niet fijn aanvoelen of ronduit afstoten zijn waardevol, moet ik mezelf altijd in herinnering roepen. Maar wie de laatste bladzijden van het boek bereikt, merkt dat er eigenlijk veel meer aan de hand is. Jos Douma wil niet slechts zijn enthousiasme delen over een bepaalde Bijbelpassage. Hij heeft een missie: “Ik geloof dat het mijn roeping is om de boodschap van deze Bijbeltekst uit te dragen onder christenen en in kerken” (p. 84). Dat uitdragen doet hij op rechtstreekse en persoonlijke toon. De lezer wordt voortdurend aangesproken – naar mijn smaak bij vlagen net iets te veel. Tegelijkertijd deelt de auteur regelmatig zijn eigen ideeën, inzichten en (diepste) gevoelens, waardoor het boek heel eerlijk overkomt.

2 Korintiërs 3: 18

De tekst waar Jos Douma zo vol van is komt uit de tweede brief van Paulus aan de christelijke gemeente in Korinthe:

Wij allen die met onbedekt gezicht
de luister van de Heer aanschouwen,
zullen meer en meer door de Geest van de Heer
naar de luister van dat beeld worden veranderd.
(2 Kor. 3: 18, Nieuwe Bijbelvertaling)

Het is een tekst over innerlijke verandering, “het veranderingsproces waar het God ten diepste om gaat: dat mensen veranderen, dat zijn kinderen zijn beeld weer gaan vertonen doordat ze gaan lijken op Jezus” (p.9). Verandering is een actueel thema in de kerk van vandaag. Zeker in Nederland. In tal van plaatselijke kerken wordt gezocht naar verandering om aansluiting te vinden bij de snel veranderende maatschappij. Enorm veel energie wordt gestoken in verander- en vernieuwingstrajecten om de kerk eigentijdser te maken. Maar uiteindelijk is dat niet de verandering die waar het in de Bijbel om gaat, merkt Jos Douma terecht op. 3 Vers 18 is het sleutelvers dat vertelt waar het wèl om gaat: de geestelijke groei van mensen naar het beeld van Jezus Christus.

De belangrijkste verandering

In drie stevige hoofdstukken keert Jos Douma de Korinthetekst helemaal binnenste buiten. Het is een snel boek, en niet erg dik. Maar meer dan eens zet de auteur de lezer helemaal stil. Dat zijn kostbare ‘momenten’ in het boek, want waar Jos Douma over schrijft moet de tijd krijgen om te landen. Persoonlijke verandering is niet iets dat als vanzelf volgt uit het lezen van een tekst. En al helemaal niet als het over een lastig onderwerp gaat als het “aanschouwen van de luister van de Heer”.

Ik geef Jos Douma zonder meer gelijk als hij schrijft dat het in de kerk vaker gaat over waarheid en onwaarheid, (over echt gebeurd of niet echt gebeurd), of over goed en fout, “dan over de schoonheid van God en zijn zoon Jezus Christus” (p. 21). Bij de schoonheid van de schepping kunnen we ons nog wel wat voorstellen. Meestal met in de kantlijn direct een aantekening over de rotzooi die mensen er van maken. Maar dat het over Gods schoonheid zou kunnen gaan, is zelfs voor christenen een onwennige gedachte. Dan helpt het om te beseffen dat schoonheid en genieten nauw aan elkaar verwant zijn. Wat Jos Douma in 2 Korintiërs 3:18 ontdekt is dat de God van de Bijbel graag wil dat we van Hem leren genieten. Het gaat er niet om dat we ons uiterste best doen. Het gaat er niet om dat we God blind en gevoelloos gehoorzamen. “Het gaat om genieten! Genieten van God, en daardoor veranderen wij en wordt ons leven een leven dat steeds meer past bij onze Heer” (p. 24-25).

Kijken naar de Heer is een hulp bij het leren genieten van God. Bij het leren genieten van Jezus. En dat is in de kerken, van welke richting dan ook, geen overbodige luxe. Dat Jos Douma’s missie met 3 vers 18 de roeping van velen mag zijn, want genieten, daar mag in de kerk nooit te weinig ruimte voor zijn.

Jos Douma (2011) Kijken naar de Heer. Veranderen door zijn schoonheid. Utrecht, Uitgeverij Kok. ISBN 978 90 435 0209 2. Kijk ook op www.josdouma.nl/3vers18

De Tijdlijn van de Stille Week

De week voor Pasen, vanaf Palmzondag staat bekend als de ‘Stille Week’. In de Bijbel is die week echter verre van stil. De 4 Evangeliën bevatten uitgebreide beschrijvingen van de gebeurtenissen in de laatste week van Jezus op aarde, beginnend bij de intocht in Jeruzalem (Palmpasen), via het Laatste Avondmaal (Witte Donderdag), de kruisiging en graflegging (Goede Vrijdag) naar de opstanding (Pasen).

De initiatiefnemers van de blog van Biblegateway.com hebben geprobeerd om met een visualisatie wat overzicht te brengen in het verloop van de Stille Week. De horizontale as volgt het verloop van de tijd. Op een verticale as wordt weergegeven wie op welke plek een rol speelt in het passieverhaal. Telkens is aangegeven om welke Bijbelteksten het gaat. Een mooie leeswijzer voor de Stille Week. Hoe de tijdslijn tot stand is gekomen is te lezen op Openbible.info. Er is geprobeerd tot een harmonisatie te komen van de evangeliën. Dat is een lastige oefening, omdat de evangelisten niet altijd even duidelijk zijn over momenten waarop een bepaalde gebeurtenis zich afspeelt. Bovendien blijft ook de gebruikte tijdsrekening een punt van voortgaande discussie. Zie dit recente bericht.

Maar het overzicht is zeker de moeite waard. En omdat het onder een Creative Commonslicentie beschikbaar is, hebben we er een Nederlandse versie van kunnen maken. (Thanks so much to the folks at Biblegateway.com for using a Creative Commons license that allows derivative works!)

Klik hier voor de pdf-versie van de Stille Week Tijdlijn.

Dromen over de toekomst van de kerk

Wat gebeurt er over tien jaar in de Lutherse kerk in Haarlem? Bestaat er nog een gemeenschap van mensen die samenkomt in de naam van Jezus? Waar zijn wij, onze kinderen of kleinkinderen allemaal over tien jaar?

Tijdens vier zondagen in oktober en november zijn we samen in gesprek gegaan over onze plek als kerk in Haarlem, over wat God van ons vraagt, over onze dromen en talenten. Op sommige punten blijken we buitengewoon positief naar onszelf te kijken. Als het gaat om ruimte bieden aan iedereen, het leven als echte gemeenschap, het onder ogen zien van de kosten van verandering en het inperken van de dingen die we doen (niet alles willen), neigen we onszelf hoge cijfers te geven. Maar op andere punten blijken we kritisch te zijn. Hoe bezield is onze gemeente door geloof? Zijn we veel op zoek naar wat God wil in en met onze levens? En richten we onze blik wel voldoende naar buiten? Drie vragen waarop de scores die we onszelf gaven, een stuk lager zijn uitgevallen.

Voor de een was het misschien een verwachte uitkomst. Voor de ander een grote verrassing. Hoe dan ook, een beetje zelfreflectie bleek voldoende aanleiding voor levendige en enthousiaste onderlinge gesprekken, die tal van ideeën opleverden. Zoveel dat het des te belangrijker is om ons af te vragen waarom we eigenlijk kerk zijn. Vanuit welke grond willen we dingen ondernemen? Voelen we ons geroepen, en zo ja, waartoe?

Onze dromen

Uit de gesprekken is, kort samengevat, het volgende beeld naar voren gekomen van onze gemeente:

  • Een open (t)huis: We zien onszelf graag als een open, gastvrije gemeenschap waar iedereen welkom is, en waar we met zorg naar elkaar omkijken. Een plek waar je thuiskomt, waar je bescherming en geborgenheid vindt en waar het gezellig is.
  • Ingebed in de kerk van alle eeuwen: De Lutherse traditie (met name liturgie) wordt sterk gewaardeerd, maar tegelijk wordt die soms als gesloten en lastig te begrijpen ervaren voor zowel gasten als gemeenteleden. Dat kan een drempel zijn voor gasten om terug te komen, en voor kinderen om zichzelf met de kerk te identificeren.
  • Waar veel kan, maar niet alles nodig is: Er wordt ruimte geboden aan gemeenteleden om met eigen initiatieven te komen. We proberen ruimte voor elkaar te scheppen om mens te zijn onder de mensen. Tegelijkertijd vinden we vrijwel eenstemmig dat we onze activiteiten wel binnen de perken moeten houden.

Uit de dromen die we gedeeld hebben komen nog wel wat aanvullingen op het hierboven geschetste beeld naar voren, die voor een groot deel zijn terug te voeren op de kenmerken waarop de score niet zo hoog is uitgevallen:

  • Een gemeenschap door de week heen. Onze gemeente als een gemeenschap die niet hoofdzakelijk op zondagmorgen bijeenkomt, maar de hele week door als gemeenschap functioneert. De zondagmorgen kan daarin, als de gemeente rond een geopende Bijbel samenkomt, wel het belangrijkste “oplaadmoment” zijn. Een gemeenschap die op verschillende manieren en plekken bijeenkomt en “die aanvoelt als een grote familie”.
  • Een gemeenschap die oog en waardering heeft voor ieders talent. Onze gemeente als een gemeenschap die weet wat de talenten van haar leden zijn, die talenten ook aanspreekt en stimuleert: “mensen die samenkomen en hun talenten bundelen om het verschil te maken”.
  • Een gemeenschap die leeft vanuit de bron, die zich richt op Jezus. Een gemeenschap van mensen die weten “dat zij uit genade alleen kunnen leven” en die zich oefent in geloof. Een gemeenschap die zich actief uitstrekt naar God, geen schroom voelt om van haar geloof te getuigen en waar “de harten van gemeenteleden steeds dichter bij Jezus komen”.
  • Een gemeenschap met een missie. Een gemeenschap die zich geroepen voelt om buiten haar eigen “veilige haven” het verschil te maken. Waar mensen als leerlingen van Jezus zich bij elkaar opladen om individueel én samen de buitenwereld in te trekken. Een gemeenschap die “met getuigenis en activiteiten midden in de samenleving staat, waarmee we jongeren, behoeftigen zoals verslaafden en gestraften weten te bereiken.”

De toekomst tegemoet

Aan concrete ideeën ontbrak het niet. Een (onvolledig) lijstje van de meest genoemde en/of meest opmerkelijke voorstellen:

  • Eetcafé: samen eten en koken, zowel voor onze eigen gemeente als voor anderen (de buurt bereiken).
  • Kinderen hebben de toekomst: we moeten meer aandacht besteden aan het bereiken van de kinderen (zang, spel e.d.).
  • Een talentenbank: inventariseren van mankracht en talenten.
  • De kerk open door de week: met zang/gebed/meditatie/licht/stilte/Taizé-avonden.
  • Elkaar meer complimenten geven.
  • Positief over Jezus vertellen.
  • Meer aanbieden voor ondersteunen groeien in persoonlijke geloofsbeleving (gebed, meditatiesamenkomsten, groeigroepen, ‘Genesisdieet’).
  • Een verdieping boven op het Jeugdlokaal bouwen.
  • Zoeken naar manieren om de betekenis van de liturgie beter duidelijk te maken voor gasten én gemeenteleden.
  • Met enige regelmaat diensten die het normale patroon doorbreken (maar bestaande liturgie verder zo veel mogelijk in stand houden).
  • Meer diaconale inbreng in de erediensten (diaconale projecten/activiteiten).
  • Herstart 55+-groep.

Wie pakt het op?

Talent was meer dan eens onderwerp van gesprek. We zijn allemaal begiftigd met talenten, en die mogen we in de kerk benutten. Het is dan ook niet aan de kerkenraad om nu alle input te verwerken en dan een beleidsplan of iets van gelijke strekking te schrijven. We zijn allemaal aan zet. Natuurlijk zijn er zaken die de kerkenraad gaat oppakken – zoals de samenwerking met Amsterdam. Daar wordt in de komende bijeenkomsten van de kerkenraad over verder gesproken. Maar het belangrijkste is dat we als gemeente allemaal mogen bouwen aan onze toekomst. Voel de vrijheid om initiatieven op te pakken en elkaar daarin op te zoeken. De kerkenraad zal proberen daarbij zoveel mogelijk te ondersteunen.

We sloten de vooralsnog laatste bijeenkomst af met het zingen van Gezang 314: “U die gelooft, verheugt u samen, ’t is God, die trouw zijn kerk bewaart!” Een machtige belofte!

  • De top 6 van de kinderen

  1. Een andere ruimte voor de kinderkerk als dat mogelijk is.
  2. Meer speciale activiteiten voor de kinderen (in de kinderkerk).
  3. Twee keer per jaar een jeugddienst (door en voor de jongeren).
  4. Meer film, internet en ander beeldmateriaal.
  5. Meer afwisseling in (de uitwerking van) activiteiten.
  6. Één keer per jaar bowlen met de kinderkerk.

Tips en links voor webmasters

« Terug naar Stap 4| Converseren – moeilijk woord voor meekletsen

Webmasters van kerken leiden over het algemeen een eenzaam bestaan. In veel kerken zijn er één of twee internethobbyisten die de website van de kerk onderhouden. Die hebben een stevige taak te volbrengen: mensen enthousiast maken, plannen en concepten uitdenken, ontwerpen maken en bouwen, content produceren, kerkenraden overtuigen, modereren… Gelukkig bestaan er op al die verschillende terreinen online bronnen en communities, die het bestaan van de webredacteur iets gemakkelijker maken.

Ik heb daarom in deze reeks blogposts geen praktische tips opgenomen over bijvoorbeeld webdesign, technisch ontwerp of aspecten van online communicatie. Anderen kunnen dat veel beter. Ik ben geen webontwikkelaar, maar hoogstens iemand die begaan is met de manier waarop de kerk zichzelf en de wereld kan bereiken in de postmoderne, digitale tijd waarin we leven.

Geen praktische tips dus, maar wel een lijstje met links naar tips en communities die interessant kunnen zijn voor iedereen die praktisch aan de slag wil met de kerk op internet.

Kerk en internet (Nederlands)

  • Christiaan Lustig (consultant Interactieve Media bij de EO) blogt over kerk en nieuwe media, en geeft tal van praktische tips over hoe mensen internet gebruiken.
  • Creatov. Weblog van Wouter van der Toorn, media-innovator bij Agapè Nederland.
  • Father Roderick Vonhögen. Rooms-Katholieke priester die regelmatig over kerk en nieuwe media blogt.
  • IKON Webfish Awards webtips van Peter Dekker, hoofd Nieuwe Media bij de IKON.
  • iMission. Ning netwerk rond het minisymposium Geloofwaardige Sociale Media van de Evangelische Omroep.
  • Internetspiritualiteit ning. Community voor professionals op het terrein van geloof en internet.
  • Isidorusweb. Initiatief van Eric van den Berg. Heel veel informatie, dus even zoeken naar de bronnen over kerk en internet.
  • Jos Douma, predikant in Haarlem, deelt gedachten over kerk en internet op zijn weblog.
  • Kerk 2.0 ning. Community voor cursisten en ex-cursisten van ‘Internet voor professionals in de kerk’ van Boele en Heleen Ytsma (ChurchLab).
  • Kerk en Wereld lezing 2009 over Kerk zijn op het Web?! met video en verslag.
  • Kerk op het web. Initiatief van Leonie Brok, Stichting Leve de Kerk. Met voorbeelden en praktische tips.
  • Kerk op het net. Bezinning over de relatie tussen kerk en internet van Lars Grijsen.
  • Marketing in de kerk. Over de toepasbaarheid van marketing in de kerk.
  • Media, religie en cultuur. Webmagazine.
  • Navida. Stichting die zich toelegt op internetevangelisatie.
  • On the way. Weblog van Johannes van den Akker met ideeën over de netwerkkerk.
  • Zoekendgeloven. Weblog van Boele Ytsma, initiatiefnemer van ChurchLab.

Kerk en internet (Engels)

  • Beyond Relevance. Wat als Starbucks de marketingstrategie van de kerk zou gebruiken?
  • Church Marketing Sucks. Weblog van het Amerikaanse Center for Church Communication. Prikkelende kijk op alle aspecten van communicatie binnen en door de kerk.
  • Church Tech Today. Weblog van de Amerikaanse Lauren Hunter, over het gebruik van nieuwe (digitale) technologie door de kerk.
  • Church website tips van Ourchurch.com.
  • Internetevangelismday. Amerikaans initiatief rond evangelisatie via het web. Portal met veel tips en links.
  • Heal your church website. Particuliere weblog rond kerk en internet.
  • Social media and the church. (Audio-opname op Vimeo) Inleiding in social media door Keith Anderson, voorganger van Lutheran Church of the Redeemer in Woburn, MA.
  • Web 2.0 tools voor kerken op Creative Fusion Media.
  • Web Ministry. Tips en resources voor pastoraat via het web. Van ELCA, de Evanglisch-Lutherse kerk in de VS.

Deze website gebruikt cookies Info »

Europese wetgeving verlangt dat de volgende informatie aan u kenbaar wordt gemaakt:

Deze website maakt standaard gebruik van cookies om zo optimaal mogelijk te functioneren. Door op 'Accepteer' te klikken of deze site verder te bekijken stemt u daarmee in. Stemt u niet in, verander dan de cookie-instellingen van uw browser.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluit (close)